نيز شدت مىيابند . علاوه بر آنها زبان خشك و زبر مىشود ، اگر باز شدت بيشترى يافت ، سرخرنگى در رخساره و چشم ديده مىشود . بيمار به دلهرهء شديد مبتلا مىشود ، نفس تباه و هوش درهم است ، بيمار گاه‌گاهى عرق مىكند و ممكن است كار به وخامت بينجامد . نشانيهاى ذات الجنب ناخالص و فرق آنها با خالص : اگر ورم ذات الجنب در پردهء پوشش دنده‌ها است ؛ احساس درد و آزار تا حدّى هست اما نه به شدت . اگر در پردهء پوشش خارجى است ، مىتوان آن را با دست لمس كرد . اگر ورم ذات الجنب اضافه بر آنچه غشاء خارجى را گرفته است به پوست هم سرايت كرده باشد مىتوان ديد . و چنين ورمى شايد بدون اينكه سبب تف كردن ماده گردد بتركد و خارج گردد . ممكن است تركيدن ورم خودبه‌خود و طبيعى صورت گيرد ، يا مىتوان آن را با نيشتر تركانيد . اگر ورم در ماهيچه‌هاى خارجى است تپيدن دارد . اگر در حال بركشيدن نفس احساس تپش شد ، بدان كه ورم در ماهيچه‌هاى گسترده است . اگر در حال پس دادن نفس تپش احساس شد ، نشان آن است كه ورم در ماهيچه‌هاى ترنجيده است . و تو دانستى كه ماهيچه‌هاى گسترده و ترنجيده همگى در طبقهء خارجى يا داخلى هستند . ذات الجنب را كه از نوع خالص نيست با انگشت زدن مىتوان درك كرد . در نوع ذات الجنبى ناخالص : درد سوزنى ، تنگ‌نفسى ، سرفه ، سختى نبض ، نبض اره‌اى . شدّت تب و روىآورهاى تب به آن اندازه نيست كه در ذات الجنب خالص رخ مىدهد . ممكن است در ذات الجنب ناخالص نبض نرم باشد ، و شايد تب رخ دهد كه سببش ورمى باشد كه خارج از جاهايى است كه ذكر شده‌اند ، يا اينكه سبب تب ، تف كردن مادهء زياد از اندازه باشد ، يا سببى ديگر ؛ در هر حال سبب تب از ذات الجنب نيست ، زيرا اگر ذات الجنب بود درد سوزنى ، نبض اره‌اى و غيره موجود بود . اكثرا در ذات الجنب ناخالص ، احساس آزار در پايين كتف است . اما در ذات الجنب خالص - كه در حجاب حاجز است - درد تا سر دنده‌هاى نزديك شكم مىرسد . در ذات الجنب خالص درهم شدن عقل بيش از آن است كه در ذات الجنب ناخالص روى دهد . روىآورهاى بيمارى شدت مىيابند ، درد و دشوار نفسى شديدترند ، در ذات الجنب خالص تب به سرعت شدّت نمىيابد ، چنان‌كه در ناخالص چنين است ، شايد شدت تب به تأخير افتد تا ماهيچه‌ها متعفّن مىشوند آنگاه تب شديد گردد و فوق العاده شدّت يابد . اگر ورم ذات الجنب در غشاى آستر سينه باشد احساس درد تا استخوان چنبر ادامه يابد ، اما ممكن است احساس درد مختلف باشد ، در جايى كم و در جايى زيادتر احساس شود زيرا تماس اجزاء غشاء با استخوان چنبر فرق دارد و اجزاء غشاء در احساساتى بودن نيز فرق دارند .